Vijf jaar na zijn overlijden, remember The Greatest: Muhammad Ali Gepubliceerd op 4-6-2021 | Via ESPN

De opkomst en ondergang van Muhammad Ali in vier onvergetelijke gevechten

Muhammad Ali was The Greatest. In de ring, maar ver daarbuiten. Ali was een geweldige bokser, maar hij vocht ook tegen vooroordelen, tegen onrecht en armoede. Hoewel hij zelf beweerde elk gevecht opnieuw doodsbang de ring in de stappen, had hij geen enkele angst politiek stelling te nemen tegen de heersende elite. Ten koste van alles, letterlijk. Titels, geld, whatever. Zelfs de naam van zijn vader: Cassius Clay, waar hij naar vernoemd was, gaf hij op. Een slavennaam. “I didn’t choose it and I don’t want it.” Na zijn bekering tot de islam koos hij een vrije naam, Muhammad Ali, door God geliefd.

Maar Ali was veel meer dan een activistische atleet. Hij was entertainment. Niet alleen een legendarische trashtalker, maar ook een begaafd poëet. Grondlegger van de hiphop en zelfs genomineerd voor 2 Grammy’s. Arrogant tot op het bot, maar misschien wel gespeeld. Ali was een pionier op vele vlakken. Een wereldwijde inspirator, tot op de dag van vandaag. Ali heeft de wereld veranderd. Vijf jaar geleden stierf de onsterfelijke. En wat onvergetelijk is, wordt nooit vergeten. Daarom staat ESPN vandaag stil bij het overlijden van het icoon Muhammad Ali. Met een ‘herdenkingsdienst’ in vier legendarisch gevechten. De opkomst en ondergang van The Greatest.

25 februari 1964, Miami Beach, Florida: Clay vs Liston

De regerend wereldkampioen in het zwaargewicht, Sonny Liston, was een old-skool Bad Boy. Een veroordeelde crimineel, een uithangbord van de maffia. Intimiderend ook. Armen als takken van een eeuwenoude eik, handen als hammen, vertelt de overlevering. Liston wordt nu nog beschouwd als de hardst slaande zwaargewicht ooit. Hij heeft in 1962 de titel veroverd door Floyd Patterson in de eerste ronde knock out te timmeren. Tien maanden later doet ie ’t nog eens. Niemand geeft Clay een kans in de ring. “The only thing at which Clay can beat Liston is reading the dictionary”, schrijft een bokscommentator.

Cassius Clay is dan een 22-jarige uitdager met een grote mond. Vier jaar na Olympisch goud in Rome staat Clay voor zijn eerste wereldtitelgevecht. De beroemde worstelaar Georgius George inspireert hem tot een trashtalkcampagne zonder weerga. “Zorg dat ze van je houden of je haten. Dat verkoopt tickets”, is de achterliggende redenatie. De inkt van het contract is nog niet droog, of Clay gaat, met pers, om drie uur ’s nachts naar het huis van Liston om het uit te dagen naar buiten te komen voor een paar tikken. Bij de weging bereikt het ‘poking the bear’ (de bijnaam van Liston) het hoogtepunt. Clay maakt er een circus zonder weerga van. De aanwezigen denken serieus dat hij compleet gestoord is.

Wel slingert hij Liston zijn beroemde uitspraak “Float like a butterfly, sting like a bee” naar het hoofd. Het blijkt zijn tactiek. Liston heeft zich, zo wordt gefluisterd, voorbereid met hot dogs, bier en prostituees. Overtuigd als hij is dat hij Clay in een paar rondes wel heeft liggen. En de grote bek van Clay is veel Amerikanen zo tegen gaan staan, dat ze het nog hopen ook. Maar door de enorme slagkracht van Liston brengt hij eigenlijk nauwelijks tijd door in de ring. Hij is altijd gauw klaar. Clay fladdert als een vlinder, met de handen losjes langs de heupen, sierlijk door de ring. Liston raakt louter lucht. En als Clay dan ook nog zijn wenkbrauw kapot slaat, stroomt het bloed eruit bij Liston. Dat is ‘m nog nooit gebeurd. Het zou toch niet?

Voor de vijfde ronde claimt Clay ineens niets meer te zien, zijn ogen branden. Vals spel van de hoek van Liston, zo claimt men. Ze zouden een bijtend goedje op zijn handschoenen hebben gesmeerd. Clay overleeft ronde 5 ternauwernood en nadat Liston de volgende ronde wankelt, geeft hij voor de 7de op. Een kapotte schouder. Tot op de dag vandaag wordt er gespeculeerd over matchfixing. Kijk zelf en oordeel. Het ringinterview met de nieuwe wereldkampioen Clay is legendarisch geworden. Hij blijft, zonder te reageren op de vragen, roepen: “I'm the greatest!” en “I shook up the world.” Clay verandert na ‘t gevecht zijn naam definitief in Muhammad Ali.

30 oktober 1974, Kinshasa, Zaïre: Ali vs Foreman. ‘The Rumble in the Jungle’

Ali is in 1966 zijn titels kwijtgeraakt en mag bijna 4 jaar niet meer boksen. Hij weigert in 1966 zijn dienstplicht te vervullen. Eerder afgekeurd vanwege zijn dyslexie, moet Ali nu alsnog. Amerika is in oorlog met Vietnam en het leger verlaagt de eisen om de troepen aan te vullen. Ali weigert op te komen op basis van gewetensbezwaren. Hij heeft niets te zoeken in Vietman. “Ik heb geen ruzie met de Vietcong. Waarom zou ik duizenden mijlen van huis in een uniform bommen gaan gooien als de zwarte mensen hier in Louisville als honden worden behandeld.” Hij verklaart alleen op verzoek van Allah of De Profeet oorlog te voeren. Hij wordt veroordeeld tot vijf jaar cel. Zolang de beroepszaak loopt, blijft hij op vrije voeten.

Tijdens zijn verbanning van de bokssport trekt Ali langs scholen en verschijnt hij op bijeenkomst om de misstanden in de Amerikaanse samenleving aan de kaak te stellen. Als de oppositie tegen de Vietnamoorlog toeneemt en de burgerrechtenbeweging sterker wordt, mag Ali weer vechten. Het hooggerechtshof spreek Ali in 1971 vrij, op basis van fouten van de aanklager, maar toch. Op 8 maart 1971 vecht Ali tegen de ongeslagen wereldkampioen Joe Frazier om de titel: “The fight of the Century”. En Ali verliest, voor het eerst in zijn professionele carrière.

Ali wint een onofficiële rematch met Frazier, maar tot een wereldtitelgevecht komt het (nog niet). Want Frazier is zijn belt kwijtgeraakt aan George Foreman. Nu vooral bekend van zijn grill, maar in zijn actieve carrière een gevreesde hardhitter. Promotor Don King belooft beide boksers 5 miljoen, een godsvermogen toen. In Amerika nemen ze ‘m niet serieus en zelf heeft hij het geld niet. Een Amerikaanse adviseur van Zaïre’s dictator Mobutu Sese Seko overtuigt de despoot ’t gevecht naar zijn land te halen: goed voor de PR. Het wordt een historische gebeurtenis. Meer dan alleen een gevecht. Een kaskraker bovendien. Over de hele wereld kijken bijna een miljard mensen naar deze titanenstrijd. Opbrengsten: 100 miljoen euro (inflatie meegeteld nu een half miljard).

Foreman is de torenhoge favoriet. Hij is jonger, fitter en sterker dan de alweer 32-jarige Ali. Die kiest voor een, op het oog, zelfmoordtactiek. Hij laat Foreman op ‘m inslaan, uiteraard niet zonder verdediging, maar toch. Een bokser met de kracht van Foreman zijn gang laten gaan is flirten met het noodlot. Maar het plan werkt. Ook knockoutpuncher Foreman mist, zo had Ali vooraf ontdekt, uithoudingsvermogen. Het gevecht draait, ondanks een keiharde klap op de kin in ronde 7. Ali voegt zijn tegenstander daarna toe; “Is dat alles George?”. Die voelt zijn nederlaag dan al aankomen. Die in 8ste ronde definitief wordt als Ali de enorme Foreman tegen de grond slaat: KO. Tien jaar na zijn eerste wereldtitel staat Ali opnieuw bovenaan in de voedselketen der zwaargewichten. Ali is opnieuw The Greatest.

1 oktober 1975, Cubao, Quezon City, Filippijnen: Ali vs Frazier. ‘The Thrilla in Manilla’

Het derde en laatste gevecht tussen Muhammad Ali en Joe Frazier. Na de ‘Fight of the Century’, waarin Ali zijn eerste nederlaag lijdt en Frazier zijn wereldtitel met succes verdedigd, volgt een onofficieel deel 2. Dat wint Ali. In dit derde deel van de trilogie staat de wereldtitel op spel, die Ali verrassend veroverd heeft tegen Foreman. President Marcos van de Filippijnen heeft het succes van ‘The Rumble of the Jungle’ in Afrika meegekregen. Drie jaar na zijn staatsgreep kan hij ook wel wat positieve publiciteit gebruiken om aan te tonen dat de Filippijnen een geweldig land zijn. Ook nu schuiven een miljard (!) mensen voor de tv voor The Thrilla of Manilla. Afgeleid van een befaamde trashtalk van Ali in aanloop naar dit historische gevecht. Hij belooft een: ‘A killa and a thrilla and a chilla, when I get that gorilla in Manila.’

Het blijken profetische woorden. Het gevecht wordt een ongekende, bloedstollende slijtageslag. Om een zo groot mogelijk publiek te bereiken begint deze Thrilla om 10 uur ’s ochtends in Manilla. De klamme nacht is nog niet weggetrokken en de schroeiende zon kookt de ochtendauw. In de tot Philippines Colosseum omgedoopte Arena, een snelkookpan met aluminium dak, loopt de temperatuur ondraaglijk op. “Het voelde als 50 graden”, zal Frazier later verklaren.

Beide boksers gaan ondanks de hitte vol in de aanval. Het regent stoten. Ali wordt hard geraakt, Frazier ook. Die is bij een trainingsongeluk het zicht in zijn linkeroog zo goed als kwijt. Door de dreunen van Ali zwelt zijn gezicht steeds verder op. Frazier ziet nu bijna niets meer. Als Ali ‘m in de 14de ronde ziet wankelen, na weer een voltreffer, geeft hij alles wat er over is om ‘t voor de 15de ronde te beslissen. Frazier krijgt ’t zwaar te verduren, maar houdt stand. Zijn trainer heeft genoeg gezien en vraagt de scheidsrechter het gevecht te staken. Frazier wil door en roept: “I want him boss.” Tevergeefs. In de andere hoek heeft Ali zijn trainer juist gevraagd om zijn handschoenen uit te doen. Hij kan niet meer. “Frazier gaf gewoon net iets eerder op dan ik. Ik denk niet dat ik nog had kunnen vechten”, zegt Ali later. Hij vat het titanengevecht in de gloeiende hitte samen met: “Ik ben nooit dichter bij de dood geweest.”

Thrilla in Manila (Ali vs Frazier III) is vanaf 20:50 uur te zien op ESPN.

2 oktober 1980, Las Vegas, United States. ‘The last Hurrah’

Het gevecht dat nooit had mogen plaatsvinden. Ali was al gestopt, maar keert nog 1 keer terug: nog 1 wereldtitelgevecht. De belt vier keer veroveren is nog nooit iemand gelukt. Larry Holmes was een oude sparringpartner, een vriend. Maar bovenal jong en in topvorm. Ali heeft al last van beginnende Parkinson, heeft moeite om zijn spieren helemaal te controleren. Zijn oude ringarts heeft al jaren eerder aangedrongen bij Ali en zijn familie: stop toch. Anders is een normaal leven na de sport uitgesloten. Ali is eigenwijs en neemt bovendien teveel medicijnen in aanloop naar het gevecht, die ‘m verder vertragen. Voor de showdown moet Ali zich laten onderzoeken omdat er twijfels zijn over zijn gezondheid. Waarom is raadselachtig, maar het licht gaat op groen.

Twee miljard (!) mensen zien in Ceasers Palace de geest van The Greatest in een lichaam van een oude man. Holmes spaart Ali, maar wint elke ronde. Na tien rondes vindt de hoek van de legende het genoeg en gooit Ali de handdoek. Zo spectaculair als de opkomst van The Greatest was, zo treurig is zijn ondergang. De sloper is gesloopt. De ESPN-film Muhammad and Larry bevat nog niet eerder vertoonde beelden uit de opbouw naar dit toch bijzondere gevecht.

Uitgelicht

Eredivisie
Eredivisie en Keuken Kampioen Divisie samen één! Gepubliceerd op 18-6-2021
Eredivisie
Volle stadions bij seizoenstart Gepubliceerd op 11-6-2021
Eredivisie
Definitief: alle eredivisie wedstrijden voor seizoen 2021-22 Gepubliceerd op 8-6-2021
Eredivisie
PSV kampioen KPN eDivisie Gepubliceerd op 3-6-2021
Eredivisie
Bekijk nu live: de KPN eDivisie finals Gepubliceerd op 2-6-2021