De eerste zeven speelronden zitten erop, een mooi moment om terug te blikken op de meest opvallende zaken uit het eerste blok. AZ is de verrassende koploper, Fortuna Sittard en Excelsior kennen een droomstart en de traditionele top 3 scoort veel, maar is niet foutloos.
AZ aan kop met hoofdrol voor eigen jeugd
Na een zevende plaats vorig seizoen had waarschijnlijk niet iedereen AZ als eerste koploper bij de interlandbreak verwacht. Toch staan de Alkmaarders na zeven competitieduels bovenaan met negentien punten uit zeven wedstrijden: zes overwinningen en één gelijkspel. Het is voor het eerst sinds 2011/'12 dat AZ na zeven speelronden de ranglijst aanvoert. Inclusief het slot van vorig seizoen is de ploeg van Leeroy Echteld inmiddels dertien competitieduels ongeslagen. Pas twee keer eerder stond AZ na zeven competitieduels op minimaal negentien punten: in 1980/'81 en 2023/'24, omgerekend naar het driepuntensysteem.
Opvallend is hoeveel eigen jeugd daarin een hoofdrol speelt. Wouter Goes, Lewis Schouten, Peer Koopmeiners, Kees Smit, Dave Kwakman, Mexx Meerdink, Ro-Zangelo Daal en Elijah Dijkstra doorliepen allemaal (een deel van) de AZ-opleiding en kwamen dit seizoen al meermaals in competitieverband in actie. Goes, Schouten, Koopmeiners, Daal en Meerdink stonden zelfs in alle zeven wedstrijden aan de aftrap. Daal maakte vier doelpunten en Meerdink drie, terwijl ook Koopmeiners, Kwakman en Schouten al trefzeker waren.
De koppositie rust daarnaast op een opvallend sterke defensieve basis. AZ kreeg pas zes doelpunten tegen, het minste van alle achttien clubs. Tegenstanders kwamen in zeven wedstrijden tot slechts 57 doelpogingen en zestien schoten op doel, eveneens de laagste aantallen in de competitie. Bovendien stond geen ploeg dit seizoen korter op achterstand dan AZ: slechts veertig minuten. Met drie clean sheets behoort AZ daarnaast tot de ploegen die het vaakst de nul hielden. Aan de andere kant werden al achttien doelpunten gemaakt: alleen Feyenoord, PSV en Ajax scoorden vaker.



Foto 1: Calvin Stengs, Kees Smit, Ro-Zangelo Daal, Mexx Meerdink en Dijkstra (AZ); Foto 2: Irakli Yegoian (Excelsior); Foto 3: Mohamed Ihattaren (Fortuna Sittard).
Excelsior en Fortuna Sittard beleven droomstart
Niet alleen AZ verrast in het eerste blok. Ook Fortuna Sittard en Excelsior hebben zich na zeven speelronden stevig in het linkerrijtje genesteld. Fortuna verzamelde dertien punten en staat zesde, terwijl Excelsior met elf punten de zevende plaats bezet. Alleen in 1985/'86 en 1987/'88 stond Fortuna na zeven speelronden ook op minimaal dertien punten, terwijl Excelsior slechts één keer eerder minstens elf punten verzamelde: in 2023/'24.
Vooral hun efficiëntie springt eruit. Excelsior heeft met 18,8 procent de hoogste schotconversie van de competitie, Fortuna volgt direct met 18,3 procent. Ook qua schotnauwkeurigheid staan ze bovenaan: Fortuna krijgt 59,3 procent van de niet-geblokte pogingen op doel, Excelsior 57,9 procent. De ploegen van Danny Buijs en Ruben den Uil gaan dus uiterst secuur met hun kansen om.
Bij Excelsior is Irakli Yegoian een van de blikvangers: met vijf assists is hij voorlopig de beste aangever van de competitie en met twee goals erbij was hij al bij zeven doelpunten betrokken. Tegen Ajax gaf hij bovendien voor de vierde uitwedstrijd op rij een assist, iets wat deze eeuw nog geen Excelsior-speler lukte. Fortuna heeft met Mohamed Ihattaren eveneens een belangrijke smaakmaker; hij staat na zeven competitieduels op drie goals en twee assists.
Traditionele top drie laat verschillende gezichten zien
Feyenoord gaat als nummer twee de interlandbreak in en is na zeven competitieduels nog ongeslagen: vijf zeges, twee gelijke spelen en zeventien punten. Vooral de productie springt eruit. Met 25 doelpunten zijn de Rotterdammers de meest scorende ploeg van de competitie; in de afgelopen vijftig jaar lukte het Feyenoord slechts één keer om na zeven competitieduels vaker te scoren: 26 keer in 2023/'24. De laatste twee speelronden onderstrepen die vorm met een historische 0-7 bij PEC Zwolle en een 5-0 tegen FC Utrecht. Gjivai Zechiël is met vijf goals en vier assists bovendien bij meer doelpunten betrokken dan iedere andere speler.
PSV kende eveneens een sterke start en staat met zestien punten derde. De regerend landskampioen maakte al 24 doelpunten en boekte met de 1-3 bij Ajax een belangrijke overwinning: de eerste zege in Amsterdam sinds november 2022. Een week later volgde een 4-1 tegen Sparta, maar vlak voor de interlandbreak kwam er een opvallend einde aan de ongeslagen reeks.
FC Twente draaide in de slotfase een 1-2 achterstand om in een 3-2 zege; voor het eerst sinds 1966 verloor PSV een competitieduel waarin het in de 78e minuut nog voorstond. Opvallend genoeg hield de ploeg in de eerste zeven wedstrijden nog geen enkele keer de nul, terwijl PSV defensief relatief weinig weggaf: slechts 71 doelpogingen en dertig schoten op doel tegen. Alleen AZ, Feyenoord en Ajax kregen minder doelpogingen tegen. Dat de Eindhovenaren vaak moeten reageren op een achterstand blijkt ook uit de cijfers: al tien van de zestien punten werden gepakt nadat PSV achter kwam.
Ajax sluit het eerste blok af op de vijfde plaats met veertien punten. Het vernieuwde Ajax valt met name in aanvallend opzicht op: de ploeg van Míchel kwam tot 173 doelpogingen, het hoogste aantal van alle clubs én het hoogste aantal voor Ajax na zeven competitieduels sinds Opta dit volledig analyseert in 2010/'11. Daarnaast noteert Ajax ook de meeste passes en de hoogste passnauwkeurigheid van de competitie. Vooral buitenshuis ging het hard: bij Fortuna Sittard werd met 1-5 gewonnen en Ajax scoorde in drie opeenvolgende uitwedstrijden minimaal vier keer, voor het eerst sinds 2017.
Thuis verliep het grilliger, met onder meer de nederlaag tegen PSV en gelijke spelen tegen sc Heerenveen en Excelsior. Tegen die laatste ploeg waren zelfs 80,8 procent balbezit en 33 doelpogingen niet genoeg voor meer dan een 2-2 gelijkspel. Hoopgevende cijfers, die nu nog moeten worden omgezet in effectiviteit.



Foto 4: Gjivai Zechiël (Feyenoord); Foto 5: Ronald Koeman Jr. (Telstar); Foto 6: Artem Stepanov (FC Utrecht).
Van Twente tot Koeman: dit viel verder op
Ook FC Twente mag, ondanks een valse start in Heerenveen, terugkijken op een sterk eerste blok. De Tukkers staan met zestien punten vierde, gelijk met PSV, kregen pas zeven doelpunten tegen en wonnen als enige ploeg alle vier hun thuiswedstrijden. De 3-2 zege op PSV vlak voor de interlandbreak was daarbij het voorlopige hoogtepunt. FC Groningen staat met elf punten achtste en onderscheidt zich op een heel ander vlak: geen ploeg won een groter percentage van zijn persoonlijke duels dan de Groningers (53,6 procent).
Thom van Bergen is met vier goals en twee assists bovendien uitstekend begonnen en kwam tot 28 doelpogingen, het hoogste aantal van alle spelers.
Ook bij ploegen die minder goed uit de startblokken kwamen, vielen spelers op. Artem Stepanov maakte vijf van de elf doelpunten van FC Utrecht en deelt daarmee de koppositie op de topscorerslijst, ondanks de vijftiende plaats van zijn ploeg. Hij had daar bovendien slechts tien schoten voor nodig. Ook Søren Tengstedt staat op vijf treffers voor Go Ahead Eagles, terwijl Anis Hadj Moussa met 22 gecreëerde kansen de meeste kansen voor ploeggenoten creëerde.
Tot slot vallen enkele keepers op. Ronald Koeman noteert bij Telstar voorlopig het hoogste reddingspercentage van de competitie met 74,5 procent en stopte al elf grote kansen. Waar hij tegen Twente een penalty pakte, schreef hij drie dagen eerder geschiedenis. Met twee rake strafschoppen redde hij een punt tegen Cambuur, werd hij de eerste doelman met twee goals in een competitieduel én is hij na zeven speelronden gedeeld clubtopscorer van Telstar.
ADO-doelman Kilian Nikièma verrichtte met 38 reddingen zelfs de meeste saves van alle keepers, terwijl sc Heerenveen ondanks een plek in de middenmoot al drie clean sheets noteerde, evenveel als AZ en Feyenoord.
Lees verder




